makale ERKE

Mahmut Şahin

Yeşil Bina Uzmanı

ERKE Sürdürülebilir Bina Tasarım Danışmanlık

 

Tüm dünya enerji konusunda dönüm noktasında durmakta. Enerji arzında yaygın olan uygulamalar çevre, ekonomi ve sosyal açıdan sürdürülemez bir noktaya geldi. Çözüm yolu olarak çevre dostu ve sürdürülebilir uygulamalar olan yenilenebilir enerjiye evrilme hız kazandı.

Dünya enerji ihtiyacının %80’ini fosil yakıtlardan sağlıyor. Fosil yakıtların kullanımı karbon salınımına sebep olmakla birlikte herkes tarafından sıklıkla dile getirildiği gibi sınırlı birer enerji kaynaklarıdır. Fosil yakıtların sınırlı olması ve uluslararası anlaşmalar ile gelen bir takım yaptırımlar ülkelerin karbon salınımını azaltacak uygulamalara ve ülkelerin yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmesine sebep oldu.

Yenilenebilir enerji kaynaklarından en yaygın kullanım alanına sahip olan güneş enerjisi sınırsız bir kaynak olmakla beraber çevreye herhangi bir zarar vermemekte ve temiz bir enerji kaynağıdır. Yeryüzüne düşmekte olan güneş ışınlarının toplam enerji miktarı dünya enerji talebinin yaklaşık olarak 7500 katına karşılık geliyor.

Güneş enerjisinden elde edilebilecek enerji doğrudan veya dolaylı biçimde günlük bütün enerji ihtiyacımızı karşılamak üzere kullanılabilir. Güneş enerjisinden faydalanma konusunda iki temel uygulama mevcut. İlki güneş enerjisini ısıya dönüştürüp bu şekilde kullanımı veya ısıl enerjiyi de bir santralde çevrim sonucunda elektrik enerjisine dönüştürülmesi. Diğer yöntem güneş paneli hücreleri ile direkt olarak elektrik enerjisine çevrilmesi.

Fotovoltaik sistemler güneş enerjisini elektrik enerjisine dönüştürmede kullanılmaktadır. Fotovoltaik sistemler genel olarak kristal silikon teknolojisiyle üretiliyor. Fotovoltaik sistemler bir depoloma elemanına veya şebekeye bağlanabildikleri için birçok alanda yaygın olarak kullanılmakta ve talep her geçen yıl katlanarak artmaktadır.

Panel teknolojisinde kısa vadede kristal silikon fotovoltaik paneller yaygın olarak kullanılmaya devam edecek. Orta vadede bunun yerini esnek fotovoltaik paneller ve uzun vadede ise saydam fotovoltaik paneller yaygın kullanıma başlayacak.

Bir diğer konu güneş panellerinin geri ödeme süresi. İnsanları yenilenebilir enerji kullanımına teşvik etmek için mali açından da tatmin etmek önem arz ediyor.  Güneş panellerinde geri ödeme süresi kullanım yerine göre 2-4 yıla kadar düşmüşken, panel ömürleri 25 yılı aşmaktadır. Panel teknolojisi gelişip, panellerin verimi arttıkça geri ödeme süresi 1 yılın altına da düşecektir.

Yenilenebilir enerjinin yeşil binalardaki yeri oldukça önemlidir. Yeşil binalarda yenilenebilir enerji sistemlerinden uygulaması en kolay olan güneş panelleri yaygın olarak kullanılmaktadır. Yenilenebilir enerji uygulamarı yeşil binalardaki yıllık enerji maliyeti üzerinde fark edilir düzeylerde rol oynayabilmektedir. Yeşil bina sertifikasyon sistemi olan LEED (Leadership in Energy and Environmental Design) yenilenebilir enerji konusunda ayrı bir krediye sahip. LEED v4’te Enerji&Atmosfer konu başlığı altında yer alan “Yenilenebilir Enerji” kredisine göre yeni binalarda kurulu yenilenebilir enerjiden üretilen yıllık enerji maliyeti, bina yıllık enerji maliyetine oranla %1’e karşılık geliyorsa 1 puan, %5’e karşılık geliyorsa 2 puan, %10’a karşılık geliyorsa 3 puan alınabilmektedir. Proje alanında yenilenebilir enerji sistemi bulunmuyorsa krediden tam puan olan 3 puanı sağlayabilmek için binanın yıllık tükettiği enerjinin %100’ünü 10 sene boyunca yenilenebilir enerji santralinden almalıdır.

Sürdürülebilir bir dünya için küresel stratejiler belirlenirken enerji maliyeti ile birlikte hammaddelerin bulunabilirliği ve çevresel etkileri de göz önüne alınmalıdır.